Poradnia Proktologii i Chirurgii

Ordynator Oddziału Chirurgii Szpitala Med-GASTR: dr n. med. Piotr Ziemniak.

Poradnia Proktologii i Chirurgii to miejsce, w którym zajmujemy się diagnostyką i leczeniem chorób okolicy odbytu i odbytnicy. Stawiamy na leczenie dobrane do konkretnego pacjenta - od konsultacji, przez diagnostykę, po zabiegi.

Umów konsultację proktologiczną: 42 258 22 33

Jednym z najczęstszych powodów wizyt pacjentów jest choroba hemoroidalna, dlatego poniżej wyjaśniamy, na czym polega, jakie daje objawy i jakie metody leczenia oferujemy w Centrum Medycznym MedGastr.

Czym są hemoroidy?

Hemoroidy (guzki krwawnicze) to naturalny element budowy kanału odbytu — bogato ukrwione „poduszeczki”, które pomagają w szczelnym zamykaniu odbytu oraz w kontroli oddawania gazów i stolca. Są więc elementem prawidłowej anatomii, a sama ich obecność to nie choroba.

O chorobie hemoroidalnej mówimy dopiero wtedy, gdy guzki się powiększają, są przekrwione, zaczynają wypadać lub ulegają stanowi zapalnemu. Wtedy pojawiają się dolegliwości: krwawienie, świąd, dyskomfort, ból czy uczucie wypadania tkanek.

Dobra wiadomość jest taka, że w większości przypadków udaje się skutecznie opanować dolegliwości — często bez klasycznej operacji. Najważniejsze jest, żeby zacząć od rozpoznania, a nie od samodzielnego leczenia preparatami z apteki.

Jak rozwija się choroba i co jej sprzyja

Choroba hemoroidalna to jeden z najczęstszych problemów. Występuje częściej u osób po 40. roku życia. Wielu pacjentów przez długi czas leczy się samodzielnie preparatami dostępnymi bez recepty i nie zgłasza się do lekarza. To bywa ryzykowne: podobne objawy (zwłaszcza krwawienie) mogą towarzyszyć także innym chorobom odbytu, odbytnicy i jelita grubego. Dlatego profesjonalne leczenie powinno zaczynać się od konsultacji z lekarzem.

Najważniejsze czynniki ryzyka to te, które utrudniają prawidłowe wypróżnianie lub zwiększają ciśnienie w jamie brzusznej i kanale odbytu:

• przewlekłe zaparcia, twardy stolec i silne parcie,
• długie przesiadywanie w toalecie (szczególnie z telefonem lub książką),
• dieta uboga w błonnik i niedostateczne nawodnienie,
• siedzący tryb życia, mała aktywność fizyczna i otyłość,
• ciąża i porody,
• częste biegunki oraz przewlekłe podrażnienie odbytu,
• dźwiganie ciężarów, przewlekły kaszel i wzrost ciśnienia w jamie brzusznej,
• predyspozycje rodzinne oraz osłabienie tkanki łącznej.

Pod wpływem powyższych czynników hemoroidy mogą się przekrwić i powiększyć. Z czasem tkanki, które je podtrzymują, stopniowo się rozciągają, przez co guzki mogą przesuwać się w dół i wypadać poza odbyt. Wypadanie z kolei nasila drażnienie, stan zapalny i obrzęk — tak zamyka się błędne koło objawów. U części pacjentów pojawia się uczucie niepełnego wypróżnienia.

Objawy – kiedy warto się zgłosić

Najczęstsze sygnały, że warto skonsultować się z proktologiem:

• jasnoczerwone krwawienie po wypróżnieniu, ślady krwi na papierze, stolcu lub w muszli,
• świąd, pieczenie i podrażnienie okolicy odbytu,
• uczucie wilgotności, sączenia lub brudzenia bielizny,
• uczucie niepełnego wypróżnienia lub „ciała obcego”,
• wypadanie guzków poza odbyt,
• ból — zwłaszcza przy obrzęku, stanie zapalnym lub zakrzepicy guzka.

Ważne: silny ból odbytu nie jest typowy dla niepowikłanych hemoroidów wewnętrznych. Może wskazywać na zakrzepicę, szczelinę, ropień lub inne schorzenie wymagające pilnej konsultacji.

Stopnie zaawansowania hemoroidów a metody leczenia

Stopień zaawansowania pomaga dobrać metodę leczenia.

Jak leczymy – od metod nieinwazyjnych po operację

Dobór leczenia powinien być indywidualny — bierzemy pod uwagę stopień choroby, dominujący objaw, wielkość guzków, obecność komponenty zewnętrznej, wcześniejsze leczenie, choroby współistniejące i przyjmowane leki (np. przeciwkrzepliwe) oraz oczekiwania pacjenta. Nowoczesna proktologia pozwala leczyć stopniowo: od zmiany nawyków i farmakoterapii, przez procedury gabinetowe, aż po leczenie operacyjne. Dzięki temu wielu pacjentów może uniknąć klasycznej operacji, a osoby z bardziej zaawansowaną chorobą trafiają do metody o największej skuteczności i trwałości.

Leczenie farmakologiczne i zachowawcze

Leczenie zachowawcze jest podstawą terapii na każdym etapie. Obejmuje uregulowanie rytmu wypróżnień, dietę bogatą w błonnik, odpowiednie nawodnienie, ograniczenie parcia, krótkie przebywanie w toalecie oraz regularną aktywność fizyczną.

Preparaty miejscowe — maści, kremy i czopki — mogą zmniejszać świąd, pieczenie, ból i stan zapalny. Leki flebotropowe (w tym preparaty flawonoidowe) mogą u części pacjentów zmniejszać obrzęk i krwawienie, szczególnie w okresie zaostrzenia.

Wskazania: choroba I stopnia, łagodne objawy II stopnia, leczenie zaostrzeń, przygotowanie do zabiegu oraz profilaktyka nawrotów.

Zalety: bezpieczeństwo, nieinwazyjność, możliwość stosowania w domu oraz znaczenie profilaktyczne. To fundament leczenia — ale nie zawsze metoda wystarczająca przy wypadaniu guzków.

Zabieg Barrona – podwiązanie gumką

Zabieg Barrona (gumkowanie hemoroidów) to jedna z najlepiej ugruntowanych, najczęściej wykonywanych i najbardziej praktycznych metod ambulatoryjnego leczenia hemoroidów wewnętrznych. Jego dużą zaletą jest prostota: procedura odbywa się w gabinecie, trwa zwykle krótko, nie wymaga pobytu w szpitalu i u dobrze zakwalifikowanych pacjentów pozwala szybko wrócić do normalnego funkcjonowania.

Metoda polega na założeniu małej, elastycznej gumki na podstawę guzka, powyżej linii grzebieniastej — w obszarze o małej wrażliwości bólowej, dlatego zabieg jest zwykle bezbolesny lub tylko nieznacznie odczuwalny. Gumka ogranicza dopływ krwi do guzka, który stopniowo obumiera i odpada, najczęściej niezauważalnie podczas wypróżnienia. Powstała blizna stabilizuje śluzówkę i zmniejsza skłonność do ponownego wypadania tkanek.

Wskazania: hemoroidy I–II stopnia oraz wybrane przypadki III stopnia, szczególnie gdy dominują krwawienie, okresowe wypadanie guzków, świąd, dyskomfort lub nawracające objawy mimo leczenia zachowawczego.

Zalety: metoda ambulatoryjna, krótka procedura, zwykle bez znieczulenia, bez cięcia chirurgicznego, bez szwów, bez klasycznej rany operacyjnej i bez hospitalizacji. Po zabiegu pacjent wychodzi do domu i najczęściej szybko wraca do codziennych obowiązków. Dla wielu pacjentów to leczenie pierwszego wyboru przed rozważeniem metod bardziej inwazyjnych; w razie potrzeby można je prowadzić etapowo, obejmując kolejne guzki podczas następnych wizyt.

Ograniczenia: metoda nie jest optymalna przy dużej komponencie zewnętrznej, hemoroidach IV stopnia lub znacznym utrwalonym wypadaniu. Po zabiegu może wystąpić uczucie parcia, przejściowy dyskomfort, niewielki ból lub krwawienie; objawy alarmowe wymagają kontaktu z lekarzem.

eXroid – elektroterapia guzków krwawniczych

eXroid to nowoczesna, małoinwazyjna metoda wykorzystująca działanie kontrolowanego prądu stałego. Celem zabiegu jest zmniejszenie ukrwienia guzka krwawniczego i jego stopniowe obkurczenie. Nie jest to klasyczne wycięcie hemoroidów — nie ma cięcia, szycia ani typowej rany operacyjnej.

Zabieg wykonywany jest ambulatoryjnie, podczas jednej wizyty. Lekarz przykłada specjalną sondę do leczonego guzka, a przepływ niewielkiego prądu wywołuje miejscową reakcję w naczyniach doprowadzających krew do hemoroidu. U dobrze zakwalifikowanych pacjentów procedura jest zwykle bezbolesna lub bardzo dobrze tolerowana i nie wymaga znieczulenia.

Wskazania: objawowa choroba hemoroidalna u pacjentów zakwalifikowanych do leczenia małoinwazyjnego, zwłaszcza gdy pacjent oczekuje procedury bez cięcia, bez szycia, bez znieczulenia i z szybkim powrotem do domu lub pracy.

Zalety: jednorazowa procedura wykonywana w gabinecie, bez hospitalizacji, bez klasycznej operacji, bez rany i szwów, zwykle bez znieczulenia oraz szybki powrót do codziennej aktywności. To jedna z naszych wyróżniających procedur — oferujemy ją jako jedna z pierwszych placówek w Polsce.

Ograniczenia: choć zabieg wykonuje się jako pojedynczą procedurę, w bardziej zaawansowanej chorobie lub przy większej liczbie guzków może być potrzebne leczenie etapowe albo powtórzenie. Przy bardzo dużych, utrwalonych hemoroidach, znacznej komponencie zewnętrznej lub IV stopniu choroby skuteczniejsze może być leczenie chirurgiczne.

Szczegóły zabiegu, przebieg wizyty i najczęstsze pytania — na dedykowanej podstronie zabiegu eXroid.

Operacja Milligana-Morgana

Operacja Milligana-Morgana to klasyczna otwarta hemoroidektomia, czyli chirurgiczne wycięcie powiększonych guzków krwawniczych. Jest stosowana od wielu lat, bardzo dobrze poznana i nadal uznawana za jedną z najskuteczniejszych oraz najbardziej radykalnych opcji leczenia zaawansowanej choroby hemoroidalnej.

Podczas zabiegu chirurg usuwa zmienione guzki oraz nadmiar tkanek, a rany goją się stopniowo. Operację wykonuje się najczęściej w znieczuleniu przewodowym lub ogólnym. Rekonwalescencja jest dłuższa niż po metodach gabinetowych, ale operacja daje możliwość definitywnego leczenia dużych, wypadających guzków oraz zmian zewnętrznych.

Wskazania: hemoroidy III–IV stopnia, duże guzki wypadające, choroba mieszana z wyraźną komponentą zewnętrzną, nawroty po leczeniu ambulatoryjnym, nasilone objawy oraz nieskuteczność metod mniej inwazyjnych.

Zalety: największa radykalność w zaawansowanej chorobie, możliwość jednoczasowego usunięcia dużych zmian wewnętrznych i zewnętrznych, przewidywalność efektu, bardzo dobra skuteczność długoterminowa oraz niższe ryzyko nawrotu niż w części metod małoinwazyjnych u pacjentów z dużym wypadaniem. W dobrze dobranych przypadkach pozostaje metodą referencyjną.

Ograniczenia: większy ból pooperacyjny, potrzeba gojenia ran, okres rekonwalescencji i konieczność starannej pielęgnacji po zabiegu. Możliwe powikłania to krwawienie, zatrzymanie moczu, zakażenie, zwężenie odbytu lub zaburzenia trzymania — choć przy prawidłowej technice i opiece są rzadkie.

Zabieg z użyciem staplera TST

TST (Tissue Selecting Therapy) to staplerowa technika leczenia wybranych postaci choroby hemoroidalnej. Stapler jednocześnie wycina fragment nadmiarowej tkanki i zakłada zszywki. Celem zabiegu jest podciągnięcie wypadającej błony śluzowej ku górze oraz ograniczenie dopływu krwi do guzków.

Metoda TST jest bardziej selektywna niż klasyczna hemoroidopeksja staplerowa, ponieważ pozwala usunąć wybrane fragmenty wypadającej tkanki z zachowaniem mostków prawidłowej śluzówki.

Wskazania: wybrane przypadki hemoroidów z dominującym wypadaniem wewnętrznym, zwłaszcza bez dużej komponenty zewnętrznej.

Zalety: mniejsza rana zewnętrzna niż po klasycznej hemoroidektomii, zwykle mniejszy ból pooperacyjny i szybszy powrót do aktywności u dobrze zakwalifikowanych pacjentów.

Ograniczenia: metoda nie jest optymalna przy dużych zmianach zewnętrznych, znacznym IV stopniu choroby lub masywnych fałdach brzeżnych. Kwalifikacja musi być dokładna — przy nieodpowiedniej anatomii ryzyko nawrotu może być większe niż po klasycznej hemoroidektomii.

Porównanie metod w skrócie

Jak dobieramy metodę?

Decyzję podejmujemy po badaniu proktologicznym — oceniamy, czy dominuje krwawienie, wypadanie, komponenta zewnętrzna, ból, obrzęk czy zakrzepica. Dzięki temu unikamy zarówno zbyt agresywnego leczenia w łagodnej chorobie, jak i zbyt słabej metody tam, gdzie potrzebna jest operacja. Najlepsza metoda to ta, która odpowiada zarówno anatomii choroby, jak i oczekiwaniom pacjenta.

Kiedy zgłosić się pilnie

Skontaktuj się szybko z lekarzem, jeśli wystąpią:

• obfite krwawienie z odbytu lub skrzepy krwi,
• czarny, smolisty stolec, osłabienie, zawroty głowy,
• silny, narastający ból odbytu,
• gorączka po zabiegu proktologicznym,
• zatrzymanie moczu po zabiegu,
• bolesny, twardy guzek przy odbycie,
• zmiana rytmu wypróżnień, chudnięcie, bóle brzucha lub rak jelita grubego w rodzinie.

Treść opracował dr n. med. Jarosław Buczyński na podstawie aktualnej literatury i wytycznych proktologicznych.